برگزیدگان یازدهمین دوره جشنواره خاتم

صبح سه‌شنبه 14 مهرماه 1405 سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران میزبان اهالی خاتم بود. در این مراسم که با حضور نویسندگان و علاقه‌مندان به داستان خاتم برگزار شد، پس خوانش بیانیه هیات داوران، برگزیدگان بخش‌های گوناگون جوایز خود را دریافت کردند.

بیانیه هیات داوران یازدهمین دورة جشنوارة خاتم:

بسم الله الرحمن الرحیم

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ
بي گمان رسول خدا براي شما سرمشقي پسنديده و نيكوست.

خداوند را شاکریم که در میان همة پیامبران خود، این افتخار را نصیب ما کرد تا امت خاتم پیامبرانش باشیم. نوشتن داستان درباره برترین مخلوق خداوند متعال، پیامبر مصطفی صلوات الله علیه و آله، موهبتی الهی است؛ لطفی که اگر خداوند شامل حال نویسنده‌ای کرد، باید شکرگزار آن باشد، هرچند از دست و زبان که برآیدکز عهدة شکرش به‌درآید.
همان‌طور که نوشتن دربارة پیامبر خاتم(ص) خاص و متمایز است، داوری این جشنواره نیز فقط انتخاب اثری داستانی نیست؛ فرصتی است برای دیدن آنچه در ذهن نویسندگان امروز دربارة پیامبر(ص) می‌گذرد و شیوه‌ای که برای بیان آن انتخاب می‌کنند.
سالی که گذشت، پر از روزهای پرالتهاب و دشوار برای سرزمین ما و مردمانش بود؛ روزهایی جان‌فرسا که دل‌ها را به تنگنا می‌برد. اما در همین روزگار نفس‌گیر، آنچه مایة دلگرمی و امیدواری شد، استقبال پرشور نویسندگان از این دوره بود؛ نشانه‌ای از اینکه همچنان دغدغة روایت زندگی و سیره پیامبر اکرم(ص) در دل بسیاری زنده است و چراغ این مسیر همچنان فروزان می‌ماند. این دغدغه، قابل ستایش است و برگزارکنندگان را بر آن می‌دارد که به آیندة این راه امیدوار باشند. در میان آثار، داستان‌هایی بودند که سیره پیامبر را از سطح یک موضوع تاریخی فراتر برده و آن را با مسائل انسانی و اجتماعی پیوند می‌دادند. پرداختن به موضوع وحدت میان مسلمانان در برخی آثار، به‌خوبی در دل موقعیت و روایت جای گرفته بود، بی‌آنکه به داستان و شخصیت هایش تحمیل شود.
با این حال، مطالعة آثار ارسالی حاکی از آن بود که میان «داشتن یک دغدغة ارزشمند» و «تبدیل آن دغدغه به یک داستان جذاب و خلاق» همچنان فاصله‌ای وجود دارد. این فاصله، گاه در میزان تسلط بر ساختار داستان، انتخاب پیرنگ و نحوة گسترش آن دیده می‌شد و گاه در پژوهش و مطالعة تاریخ.
در برخی آثار، حاشیه‌روی‌های طولانی، درون‌مایة اثر را کم‌رنگ می‌کرد؛ در برخی دیگر، پیام داستان به‌جای آنکه از دل رفتارها و کنش شخصیت‌ها بیرون بیاید، مستقیم و گزارشی ارائه می‌شد. گاه نیز یک روایت تاریخی، با همة تب‌وتابش، هنوز به داستانی با ساختاری منسجم ختم نشده بود.
آنچه در پرداخت داستان، به‌ویژه داستان‌هایی با رویکرد مذهبی، اهمیت دارد، نحوة انتقال نگرش نسبت به موضوع و بینشی است که نویسنده به موضوع دارد. انتظار می‌رود در بخش بزرگسال، درون‌مایة داستان که حاکی از انتقال جهان‌بینی نویسنده نسبت به موضوع است، پررنگ‌تر باشد؛ و در بخش نوجوان، هرچند انتظار نگرشی شخصی و تثبیت‌شده نمی‌رود، اما یافتن جهان‌بینی خاص حول سیرة نبوی و پرداخت داستان در این راستا اهمیت دارد.
بررسی آثار این دوره، در بخش‌های رمان، طرح رمان، داستان کوتاه و داستانک، این نکته را یادآوری کرد که برای نوشتن درباره پیامبر اکرم(ص)، فقط تکیه بر تاریخ و انگیزة نوشتن از سیره کافی نیست؛ نویسنده باید هم‌زمان پژوهشگر، داستان‌خوان و داستان‌نویس باشد و میان این سه، پیوند و تعاملی پویا برقرار کند.
در میان آثار ارسالی، داستان‌هایی نیز بودند که از قدرت و تسلط نویسنده خبر می‌دادند؛ آثاری که قلمی روان، ذهنی پویا و تفکری عمیق را به نمایش می‌گذاشتند.
امیدواریم جشنواره خاتم، علاوه بر آنکه هر سال موقعیتی برای شناسایی و معرفی آثار برتر فراهم می‌کند، بتواند فرصتی برای رشد نویسندگان باشد تا از این امکان بهره ببرند و با مطالعه و پژوهش بیشتر و عمیق‌تر سیرة پیامبر اکرم(ص) و تسلط بر ساختار داستان، روایت‌هایی خلاقانه، جذاب و ماندگار عرضه کنند. شایسته است نویسنده، رسالت خود را بازتاب صحیح سیرة پیامبر خاتم(ص) بداند و بکوشد آن را در داستانی خواندنی و جذاب به تصویر بکشد.
از همة نویسندگانی که با وجود دشواری این مسیر، قلم به دست می‌گیرند، درباره پیامبر اکرم(ص) می‌نویسند و در پی ارتقای آثارشان برمی‌آیند، صمیمانه قدردانی می‌کنیم و برای همة آنان در ادامة این مسیر آرزوی توفیق داریم.
والسلام علیکم و رحمت‌الله و برکاته
حمید گروگان ، علی ارسنجانی، زینب کثیری
مریم اسلامی، عالمه میرشفیعی، مریم کوچکی، فرزانه رحمانی

هیات داوران بخش کودک و نوجوان پس از بحث وبررسی از میان518 اثر رسیده به دبیرخانة جشنواره و 26 اثر راه یافته به مرحله نهایی ، برگزیدگان این بخش را به شرح ذیل اعلام می نماید:
بخش داستان نوجوان
آثار شایسته تقدیر:
- داستان کوتاه بال تازه‌ای برای عمیر، نوشته هدا حشمتیان
- داستان کوتاه نامه‌ای که نرسیده، رسید، نوشته الهام فخری
- داستان بلند شاگرد ادویه فروش، نوشته محمد قاسمی شادهی
در این بخش هیچ اثری شایستة دریافت رتبه شناخته نشد.
بخش داستان کودک:
در این بخش هیچ اثری شایستة دریافت رتبه و تقدیر شناخته نشد.

بخش دانش آموزی:
آثار شایسته تقدیر بخش داستان کودک دانش آموزی:
- داستان نوری در تاریکی، نوشته الینا نوری نهاد
آثار حائز رتبه بخش داستان کودک دانش آموزی:
- داستان یک شرط عجیب، نوشته ثمین عمیدی فر رتبه سوم
در این بخش هیچ اثری شایستة دریافت رتبه اول و دوم شناخته نشد.

آثار شایسته تقدیر بخش داستان نوجوان دانش آموزی:
- داستان یک دانه خرما، نوشته یلدا رئوفی
- داستان قانون پروفایل، مرکزی نوشته محدثه جهرمی
- داستان بت‌های نازنین، نوشته پرنیان هاشمی

- آثار حائز رتبه بخش داستان نوجوان دانش آموزی:
- داستان نقطه صفر ، نوشته فاطمه باقرزاده رتبه اول
- داستان تک صندلی، نوشته آدرینا زندسلیمی رتبه دوم
- داستان وزنه، نوشته پارسا قاسمی رتبه سوم

هیات داوران دربخش داستان کوتاه بزرگسال از میان 208 اثر رسیده به دبیرخانة جشنواره و 22 اثر راه یافته به مرحله نهایی داوری 4 اثر را شایسته تقدیر شناختند:
- داستان کوتاه نور امید، نوشته آسیه رحمتی
- داستان کوتاه دو روی سکه، نوشته فاطمه علیزاده
- داستان کوتاه وردست، نوشته زهرا احمدی
- داستان کوتاه اگر کفنی داشتم، نوشته مرتضی فرجی

هیات داوران 3 اثر را شایسته رتبه شناختند:
- داستان خاکستر، نوشته هدی اسکندری رتبه اول
- داستان میان شمشیر و آتش، نوشته خدیجه سبزیان رتبه دوم
- داستان آتشی در برکه، نوشته فاطمه یونسی رتبه سوم
هیات داوران در بخش داستانک از میان 133 اثر رسیده به دبیرخانة جشنواره 3 اثر شایسته تقدیر شناختند:
داستانک نشانه، نوشته افسانه داودپور
داستانک ریشه های سرخ، نوشته پوریا اسکندرزاده
داستانک زیر شاخه‌های درخت زردآلو، نوشته حدیثه قهرمانی

هیات داوران در بخش رمان از میان 10 اثر رسیده به دبیرخانة هیچ اثری را شایسته رتبه نشناختند.
از رمان صبا تا سبا، نوشته محمدرضا پستک تقدیر بعمل آوردند.

هیات داوران در بخش طرح رمان از میان 37 طرح رسیده به دبیرخانة جشنواره5 طرح شایسته تقدیر شناختند:
- طرح سفیر محمد، نوشته بابک حیدری
- طرح ریشه‌ها، نوشته رقیه کریمی
- طرح کالیبر 38 ، نوشته سهیلا سپهری
- طرح در سایه‌ی مرز ، نوشته سمانه قائینی
- طرح فصل اول زمستان، نوشته معصومه کریمی

با آرزوی موفقیت برای نویسندگان